دیدار وزرای خارجه ایران و عربستان سعودی، گرچه توافق نهایی از سرگیری روابط در پکن رقم خورد، اما مذاکرات اولیه و حیاتی در سطوح امنیتی و اطلاعاتی در بغداد انجام شد. این گفتگوها که از آوریل ۲۰۲۱ آغاز شد، زمینه را برای کاهش تنشهای منطقهای و گشودن فصل جدیدی در روابط دو کشور پس از هفت سال قطع دیپلماتیک فراهم آورد و بر ثبات منطقه تأثیر بسزایی گذاشت.
دومین همایش بینالمللی مسئولیت اجتماعی ریاض در اکتبر ۲۰۲۶، با شعار «از تعهد تا تأثیرگذاری»، رویدادی محوری برای ترویج مسئولیتپذیری شرکتها (CSR) و توسعه پایدار در خاورمیانه است. این همایش با تمرکز بر اندازهگیری نتایج ملموس، نقش حیاتی CSR را در تحقق اهداف چشمانداز ۲۰۳۰ عربستان سعودی و پیشبرد پایداری در منطقه برجسته میکند و بستری برای تبادل تجربیات و راهحلهای نوآورانه فراهم میآورد.
اولین نشست پیمان دفاعی سهجانبه ترکیه، عربستان و پاکستان، موسوم به «پیمان دفاع مشترک مکه»، در استانبول برگزار شد. این نشست که با هدف تقویت بازدارندگی جمعی و ارتقای همکاریهای امنیتی میان این سه کشور شکل گرفته، ابعاد گستردهای در پویاییهای امنیتی خاورمیانه و سیاست خارجی قدرتهای منطقهای دارد و میتواند معماری امنیتی منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.
در یک رویداد مهم ژئوپلیتیکی، عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه با امضای «توافقنامه مکه برای دفاع مشترک»، گامی اساسی در جهت تقویت بازدارندگی جمعی و بازآرایی نظم امنیتی خاورمیانه برداشتند. این پیمان سهجانبه که بند دفاع متقابل مشابه ناتو دارد، در ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ (۷ اوت ۲۰۲۶) امضا شد و هدف آن ارتقای امنیت و ثبات منطقهای در مواجهه با تهدیدات فزاینده است. تحلیل این توافق، ابعاد «ائتلاف سنی» و تأثیرات آن بر روابط منطقهای از اهمیت بالایی برخوردار است.
در اوایل اوت ۲۰۲۶، یمن شاهد تشدید چشمگیر حملات نیروهای حوثی بود که منجر به کشته شدن دستکم ۳۰ نظامی دولتی در استانهای مأرب و حضرموت شد. این حملات، که یکی از مرگبارترین درگیریها پس از آتشبس ۲۰۲۲ محسوب میشوند، نگرانیها را در مورد بازگشت یمن به جنگ گستردهتر افزایش داده و نشاندهنده پیچیدگی فزاینده بحرانهای منطقهای و تأثیر نفوذ ایران در خاورمیانه است.
عربستان سعودی در اواخر جولای ۲۰۲۶، ائتلاف دفاعی دریایی ۱۴ کشور را با هدف تقویت امنیت کشتیرانی و حفاظت از مسیرهای حیاتی تجارت و انرژی در دریای سرخ و تنگه بابالمندب اعلام کرد. این ابتکار در پاسخ به تشدید تهدیدات، بهویژه حملات حوثیهای یمن علیه کشتیهای تجاری و نفتکشها، شکل گرفته و ریاض را به عنوان رهبر این ائتلاف دفاعی معرفی میکند تا ثبات منطقهای و جهانی را تضمین کند.
عربستان سعودی در سالهای اخیر، چه از طریق حملات مستقیم هوایی و چه از طریق حمایت از نیروهای نیابتی، در اقداماتی علیه ایران و متحدانش مشارکت داشته است. این مشارکتها در بستر رقابتهای ژئوپلیتیکی و ائتلافسازیهای منطقهای شکل گرفته، اما همزمان ریاض به سمت کاهش تنش و از سرگیری روابط دیپلماتیک با تهران نیز گام برداشته است.
