نوسانات شدید قیمت دلار در ایران پدیدهای پیچیده است که از عوامل اقتصادی، سیاسی و روانی متعددی نشأت میگیرد. بانک مرکزی با ابزارهایی مانند مداخله در بازار، مدیریت نقدینگی و تسهیل بازگشت ارز صادراتی، به دنبال ثباتبخشی به این بازار است. درک این عوامل و سیاستها برای فعالان اقتصادی و عموم مردم اهمیت حیاتی دارد.
فیلترشکنها در ایران، به دلیل دسترسی محدود به اینترنت جهانی، به یک کالای ضروری تبدیل شدهاند و بازاری به ارزش تقریبی ۱۰۵ هزار میلیارد تومان در سال ایجاد کردهاند. این ابزارها، ضمن حفظ ارتباطات و فعالیتهای آنلاین، هزینههای قابل توجهی را به خانوارها و کسبوکارها تحمیل میکنند، منجر به خروج ارز و کاهش بهرهوری میشوند و اقتصاد پنهانی را شکل دادهاند که تأثیرات گستردهای بر اقتصاد دیجیتال کشور دارد.
تنگه هرمز، آبراهی استراتژیک برای ۲۵ درصد از نفت و یکسوم گاز طبیعی مایع جهان، در پی افزایش تنشها با پیامدهای اقتصادی گستردهای روبروست. این وضعیت میتواند به جهش بیسابقه قیمت نفت، اختلال در زنجیرههای تأمین جهانی، تورم و حتی رکود اقتصادی منجر شود که نه تنها کشورهای واردکننده انرژی بلکه کل اقتصاد بینالملل را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
در سال ۲۰۲۶، اقتصاد ایران با تشدید بیسابقه تحریمهای آمریکا و کارزار «عملیات طرد اقتصادی» مواجه است که هدف آن انزوای کامل مالی و تجاری است. این فشارها به همراه عوامل داخلی، منجر به بحران عمیق ارزی، کاهش شدید ارزش ریال و تورم بالا شده و چالشهای پیچیدهای را پیش روی فعالان اقتصادی و جامعه قرار داده است. در این مقاله به بررسی جزئیات این تحریمها و پیامدهای آن میپردازیم.
معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری، با هدف تقویت اکوسیستم نوآوری، فراخوانی را برای سرمایهگذاری صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر شرکتی (CVC) در ۷ هزار شرکت نوپا و دانشبنیان اعلام کرده است. این ابتکار در بستر نمایشگاه اینوتکس ۲۰۲۶ مطرح شده و بر نقش حیاتی CVCها در توسعه اقتصاد دانشبنیان کشور و همافزایی میان صنایع بزرگ و استارتاپها تأکید دارد.
تحریم بانک ترکیهای گلدن گلوب به دلیل ارتباط با سپاه پاسداران، جدیدترین اقدام وزارت خزانهداری آمریکا در راستای کارزار "طرد اقتصادی" است. این تحریم، بانک و دو شرکت تابعه آن را به اتهام تسهیل تراکنشهای مالی دهها میلیون دلاری برای نیروی قدس سپاه و فراهم آوردن دسترسی ایران به خدمات بانکداری کارگزاری، هدف قرار داده است. هدف، قطع دسترسی ایران به نظام مالی بینالمللی است.
مقامات رسمی ایران به چاپ پول برای جبران کسری بودجه اذعان کردهاند. این پدیده، که ریشه در چالشهای ساختاری اقتصاد ایران دارد، به طور مستقیم به افزایش نقدینگی و تشدید تورم منجر میشود. در این مقاله به بررسی جامع علل کسری بودجه، سازوکار ایجاد تورم و سیاستهای اقتصادی دولت برای مهار این چالشها میپردازیم.
اتحادیه اروپا، در هماهنگی با آمریکا و گروه ۷، بر ادامه فشار اقتصادی و سیاسی بر ایران تاکید کرده است. اگرچه ایالات متحده از پیوستن رسمی اروپا به "عملیات طرد اقتصادی" خود خبر داده، بیانیههای اروپا بیشتر بر همکاری برای کاهش تنش و ثبات منطقهای متمرکز است، نه پیوستن صریح به یک عملیات تحریمی خاص. این فشارها بر اقتصاد ایران تاثیرات عمیقی داشته است.
با عبور دلار آمریکا از مرز ۲۲۰ هزار تومان در بازار آزاد ایران، نشانههای تشدید بحران ارزی و کاهش مستمر ارزش ریال بیش از پیش نمایان شده است. این پدیده عمدتاً ناشی از ترکیب عوامل اقتصادی داخلی مانند رشد نقدینگی و کسری بودجه، در کنار فشارهای اقتصادی خارجی و انتظارات تورمی است که به بیثباتی بازار ارز دامن میزند و قدرت خرید مردم را تحت تأثیر قرار میدهد. در این مقاله به بررسی دقیق عوامل مؤثر، پیامدها و راهکارهای پیشرو میپردازیم.
فروش گسترده اوراق قرضه جهانی، به ویژه اوراق ۳۰ ساله آمریکا، تحت تاثیر نگرانی از تورم پایدار و افزایش نرخ بهره، باعث افزایش بازدهی و کاهش قیمت آنها شده است. این امر جذابیت اوراق قرضه را افزایش داده و سرمایه را از بازار سهام وال استریت، خصوصاً شرکتهای رشدمحور، خارج میکند و میتواند به نوسانات شدید یا سقوط بازار سهام منجر شود. این پدیده نشاندهنده چالشهای اقتصاد کلان و سیاستهای بانکهای مرکزی در مهار تورم جهانی است.
